فصل دوم
سپيدهدم معارف ايراني
(سدهٴ هفتم ق م)
الف. خلاصه. ب. سپيدهدم معارف ايراني. ج. موسيقي يوناني. د. قانون يوناني. ه. دانش آشوري. و. قانون و تاريخ عبري. ز. برخي انبياي عبري.
الف. خلاصه
1. سدهٴ هفتم در همه جا، جز احتمالاً در ايران و آشور، بيش از آنچه عصر رشد و فعاليت اصيل باشد، عصر آمادگي و انتقال بود.
2. سپيدهدم معارف ايراني. اگر زرتشت پيامبر ايراني در سدهٴ هفتم پيش از ميلاد ظهور كرده باشد (و اين تاريخگذاري بسيار موجه است، ولي محقق نيست)، آن قرن آغاز تمدني جديد، از نوعي بسيار عالي به نظر ميرسد، تمدني كه هنوز در دنياي امروز نيرويي زنده است.
3. موسيقي يوناني. در اثناي نخستين ربع قرن، ترپاندر لسبوسي1 موسيقي يوناني را توسعه داد و در اسپارت قديمترين مدرسهٴ موسيقي اروپا را تأسيس كرد.
4. قانون يوناني. تدوين قانون يوناني در سدهٴ هفتم آغاز شد. قديمترين قانون مكتوب (به استثناي قانون بابلي و مصري) متعلق به شهر لوكري اپيزفوري2، از مهاجرنشينان يوناني در جنوب ايتاليا، بود. تاريخ اين مجموعه مربوط به سال 663 است. قديمترين مجموعهٴ قوانين آتني در 621 تدوين شد.
5 . دانش آشوري. عصر آشور با نيپال (شاه آشور از 667 تا 626) عصر طلايي هنر و علم آشوري بود، ولي از آنجا كه اين دانش بيشتر بازتابي از معارف بسيار كهن بود تا گسترشي اصيل، ترجيح ميدهم در يكي از فصول بعدي كه به بابل و آشور اختصاص دارد، بهطور كاملتر بدان بپردازيم.